دوشنبه های شعر

گزارشی از جلسات هفتگی نقد شعر در حوزه هنری تهران


	بهاریه های اهالی جلسه نقد (1) سید حسن حسینی ( دوست قدیم دوشنبه های حوزه ) وب سایت: http://www.masiha83.persianblog.com/ كپی بهار را كوبيده ام به ديوار تابلوی نفيسم به سرقت رفته است! سید اکبر میر جعفری وب سایت: http://masihemontazer.blogfa.com/ ای دانه ی پنهان در برف گنجشک مرا افشا کن! برگرد به گندمزارت برگرد و مرا رسوا کن از سوز شب یخبندان راهی به تماشا بگشا انگشت اشاراتت را بشکاف ز هم ،معنا کن از خاک پشیمان برخیز در خوشه ی شورش بنشین پیشانی فروردین باش ! فریاد بزن ! غوغا کن از خویش خروشیدن را با نام که می آغازی؟ آن نام "نمی دانی " را درگوش زمین نجوا کن! در مزرعه ی بی برگی در ساحت بی پروازی برگی به بهارم بنشان تقدیم پرستوها کن * * * ای ساحل چندین دریا آرامش چندین ساحل ساحل ساحل ساحل را دریا دریا دریا کن..... حمیدرضا شکارسری ايميل: hamidshekarsari@yahoo.com همه چیز قابل پیش بینی بود جز این سرمای بی پیر این آفتاب بی تاثیر و این لوله های خلوت گاز در اولین روز ملی شدن نفت ! آه، اگر این پرواز گرم پرستو هم نبود بهار را با دست و دلی منجمد شروع می کردیم ... سعید شجاعی وب سایت: www.ubal.blogfa.com دوباره آمد بهار و در دل جوانه زد شاخه ی امیدی به شاخه ی خشک آرزویم دوباره مثل گلی دمیدی دوباره آمد بهار ای گل نگفته بودم که لحظه ای سبز شب سیاه من و تو هم می رسد به صبحی به این سپیدی بهار آمد ز راه و صد صد شکفت بر شاخه ها گل و تو یکی یکی برگ های غم را ز شاخ امید خویش چیدی به خواب دیدی شبی ز شب ها که روز اسفند و دی سر آمد رسید اردی بهشت آری همان بهشتی که خواب دیدی مبارکت باد ای پرستو که بعد سالی ز خود رمیدن دو باره بر گشته ای به سامان ز بی خودی ها به خود رسیدی... غزل غزل شعر عاشقانه بغل بغل غنچه و ترانه دوباره در خشک سال شعرم جوانه زد شاخه ی امیدی... دکتر علی شفائی افتلتی وب سایت: http://www.rahasher.blogfa.com/ آنگاه كه صداي پای آفتاب در كاسه سرم پيچيد به پرنده هاي خشك شده ی اتاقم گقتم بايد پرواز كنيم پر باز کنیم پيش از آنكه آسمان به زمين دوخته شود حبیب محمدزاده وب سايت: http://www.habibmohamadzadeh.blogfa.com/ من معتقدم که عید از بیست و نهم اسفند شروع می شود و فقط این یک روز است که اگر آدم از بقیه جلوتر باشد ، یک سال از بقیه جلوتر است . اگر از شر نفت خلاص شویم و برده هایی که فسیل شدند که نفت شدند . بالاخره هر سال بهار با تاخیر شروع می شود اما تو دیرتر می رسی . دیرتر از هر سال . و من بیشتر از همین یک روز تاخیر از دستم برنمی آمد . زهره طلوع حسینی وب سایت : http://sketch.blogfa.com/ هفت گیسم را به سرنوشتت گره بزنم یا نه ! اصلا به ضریح خورشیدت ببندم شاید زمین نگردد بهار بماند \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در یکشنبه بیست و هفتم اسفند 1385 \|


	تو کجاست؟ دوشنبه، هفتم اسفند ماه، آخرين نشست عمومي جلسات نقد شعر حوزه ي هنري در سال 1385در تالار شماره ي 2 انديشه برگزار شد. در اين نشست، مجموعه ي شعر « تو كجاست؟ » سروده ي آقاي م.مؤيد را آقايان ضيائالدين ترابي، دكتر صابر امامي و سيد احمد نادمي تحليل و نقد كردند. در ابتداي جلسه، آقاي امامي ضمن خوشامد گویی به حاضران، نقد كتاب « تو كجاست؟ » را حسن ختام جلسات نقد شعرحوزه ي هنري در سال جاري دانست و گفت محور سخنش در باره ي اين كتاب، محتواي كار شاعرانه و مسئوليت هاي شعري است. ايشان با اشاره به مقاله ي« شاعران و متفكران » (كه در شماره ي 14 فصلنامه ي ارغنون به چاپ رسيده است) به شرح راي مارتين هايدگر، فيلسوف آلماني، در مورد شاعران پرداخت و گفت: هايدگر معتقد است كه زبان خانه ي وجود است و چون كار شاعران كشفِ تعلق داشتن هستي و زبان به يكديگر است و اين كار را با رفتن مداوم به عالم معنا، و برگشتن به عالم نام ها و كلمات انجام مي دهند. م.مؤيد يكي از اين شاعران است. دنيايي كه شعرهاي مؤيد به ما نشان مي دهد بازتاب دنيايي است كه ارتباطي رسوخي با ذات هستي دارد. دكتر امامي در بخشي ديگر از برنامه از نسبت مذهب با شعرهاي مؤيد سخن گفت و توضيح داد كه در شعر هاي اين كتاب و كتاب هاي ديگر آقاي مؤيد، براي مثال كتاب ستايش شده ي ايشان يعني « گلي اما آفتاب گردان »، سواي ارجاع هاي مستقيم به آيات و روايات و نيايش ها، فرم شعرها نيز از متن هاي مذهبي ايجاد شده است. براي نمونه،در همين شعر گلي اما آفتاب گردان در فرم و محتوا از دعاي نور استفاده شده است. سخنران بعدي اين نشست، آقاي ترابي، سخن خود را با خواندن شعر « نرگس هنوز » آغاز كرد و با تعريض به سخنان دكتر امامي گفت: شعر، مجالي به انديشه نمي دهد بلكه موسيقي سيالي است كه در حركت است. رقص واژگاني كه در كنار هم نشسته اند آوايي را پديد مي آورد كه ما را از معنا دور مي كند؛ هر چند كه در نهايت معنا دار مي شود. البته شعر آقاي مؤيد شعري است محتواگرا اما اين محتوا بعد از فرم شعر قرار مي گيرد. محتواگرايي اين شعر هم به اين دليل است كه شاعر يك جهان بيني دارد و اين جهان بيني در شعر او دروني شده است. در هر حال، شعر مؤيد به سبب غناي موسيقايي اش جذاب و دلنشين است. اين شعر، شعري شگرف است زيرا تعريف شاعر از شعر با تعاريف آشنايي كه براي شعر وجود دارد متفاوت است. آقاي ترابي در قسمت دوم سخنانش گفت: يكي از ويژگي هاي شعر آقاي مؤيد، رفتار شاعر با زبان است. او از پارسي ترين واژگان در كنار واژگان عربي به جملاتي بديع مي رسد. شعر مؤيد ، شعري فرم مدار است، فرمي كه در توليد موسيقي كاربرد دارد.البته اين موسيقي را شاعر از تكنيك هايي مانند تكنيك تكرار هم ايجاد مي كند، تكرار حروف و واژه ها.در آخر اگر بخواهم در يك كلمه شعر مؤيد را تعريف كنم بايد بگويم شعر مؤيد، شعري است آوايي؛ يعني شعري كه ريشه در موسيقي كلام دارد و اين موسيقي، غير از وزن عروضي است. آقاي ترابي سخنانش را با خواندن شعر « گم مثل پريزاد هويدا » به پايان رساند. آخرين سخنران اين نشست آقاي نادمي بود كه كتاب « تو كجاست؟ » را بهترين كتاب شعر منتشر شده در سال 85 دانست. او سخن خود را با قرائت زندگينامه ي خود نوشت آقاي مؤيد كه در نشريه ي هنگام به چاپ رسيده آغاز كرد. در اين زندگينامه ي خود نوشت، آقاي مؤيد از كودكي خود در نجف اشرف و تاثير نيايش هاي شبانه ي پدرش و جذبه ي كتابخانه ي پدري و مدرسه اي كه در آن خواندن و نوشتن را آغاز كرده و سرانجام از تاثيرپذيري اوليه اش از شاملو، فروغ، احمدرضا احمدي و رؤيايي از يك سو و شاعران عرب و شعر متعالي ترجمه از سوي ديگر نوشته است. آقاي نادمي تاكيد كرد كه همين زندگينامه ي مختصر، سرچشمه هاي شعر مؤيد را ( از درونمايه و تكنيك و فرم ) مي نماياند. او در ادامه گفت: اگر قرار باشد تركيب « شعر ديني » را بپذيرم شعر آقاي مؤيد نمونه ي كامل چنين تركيبي خواهد بود. دين در ژرف ساختِ شعر آقاي مؤيد واقع شده و رويكرد شاعر، رويكردي متظاهرانه نيست. دين در شعر مؤيد ابزاري براي بهره بردن نيست بلكه به كار معناسازي براي اشيا مي آيد. به گفته ي آقاي نادمي، از ويژگي هاي ديگر شعر مؤيد، مواجهه ي حقيقت جويانه در برابر وقايع سياسي – اجتماعي است. او گزارشگر واقعيت ها نيست بلكه حقيقت هاي شعري را از واقعيت ها استخراج مي كند، براي نمونه، شعر « آه! حبرون!» و « منهاي 2004» در نسبت با جنايات اسرائيلي ها و سخنان موهن رييس جمهور امريكا يك موضع گيري شاعرانه است. ويژگي ديگر شعر مؤيد، ابهام ذاتي آن است كه از تركيب هاي نحوي غافلگيرانه و تكرارها و استفاده ي هوشمندانه از تتابع اظافات ( كه كاربرد موسيقايي نيز دارند) به شعر تزريق شده است. اين ابهام زبان شعري مؤيد را به زباني براي روايات اساطيري نزديك مي كند، نتيجه اين كه در شعر مؤيد، پديدارهايي كه مدرنيته از آن ها قدسي زدايي كرده است حيثيتي تازه مي يابند. در پايان اين نشست، سخنرانان به پرسش هاي حاضران در باره ي تعهد و شهود در شعر مؤيد پاسخ دادند. \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در شنبه نوزدهم اسفند 1385 \|